Ашыт елгасының гидрохимик торышын мониторинглау
«ТР Геоүзәге фәнни-җитештерү берләшмәсе» ДБУ лабораториясенең Үзәк бүлеге хезмәткәрләре, Татарстан Республикасы су объектларының гидрохимик торышын мониторинглауның расланган программасы нигезендә, Алан-Бәксәр авылында Ашыт елгасыннан су үрнәкләрен ай саен алалар. Ашыт елгасы Татарстанның Арча, Әтнә, Биектау районнары һәм Марий Элның Волжский районы территориясе буйлап ага.
Су үрнәкләрен алу һәм тикшеренүләр ГОСТ Р 59024 2020 һәм РД 52.24.309 2016 нигезендә башкарыла. Табигый суны 17 күрсәткеч буенча тикшерәләр. Лабораториядә титриметрик, гравиметрик, фотометрик һәм башка төрле анализ ысуллары кулланыла.
Иң мөһим күрсәткечләрнең берсе - марганецның эрегән формаларының масса концентрациясе - ААС, ПНД Ф 14.1:2:4.214-06 методикасы буенча билгеләнә.
Марганец - үсемлекләр һәм хайваннар өчен мөһим булган тукландыргыч элемент. Марганец күп булган суның тәме авызны бөрештерә, саргылт төскә ия булырга мөмкин.
Суга марганец керү чыганаклары:
- табигый: минералларның эрүе, организмнарның таркалуы, төптәге катламнардан бүленеп чыгуы;
- антропоген: җитештерү сәнәгатеннән агып төшкән сулар, шахта сулары, ашламалар.
Мониторинг белешмәләре елганың экологик торышын бәяләү, пычрану чыганакларын ачыклау һәм суның сыйфатын яхшырту чараларын эшләү өчен файдаланыла.